Shungite là gì? Hiểu đúng về loại đá đen 2 tỷ năm tuổi từ Karelia

Một loại đá từ thời Tiền Cambri

Shungite là đá biến chất giàu carbon, có tuổi thuộc đại Cổ Nguyên Sinh. Các lớp đá liên quan ở mỏ Shunga được xác định tuổi khoảng 1,98 – 2,09 tỷ năm, nghĩa là shungite đã tồn tại từ rất lâu trước khi sự sống phức tạp xuất hiện trên Trái Đất.

Tên gọi bắt nguồn từ làng Shunga bên bờ hồ Onega, nước Cộng hoà Karelia (Nga). Thuật ngữ “shungite” được dùng từ năm 1879 để gọi loại đá đen khai thác quanh khu vực này.

Thành phần: phần lớn là carbon

Điểm làm nên tên tuổi của shungite là hàm lượng carbon rất cao. Ở loại tinh khiết nhất, carbon có thể chiếm hơn 98%; phần lớn đá shungite trên thị trường có tỉ lệ thấp hơn và lẫn khoáng chất khác như thạch anh, mica.

Carbon trong shungite không tồn tại ở dạng tinh thể như kim cương hay than chì, mà ở dạng vô định hình — đó là lý do giới khoa học xếp shungite vào nhóm khoáng vật dạng ẩn (mineraloid) chứ không phải một khoáng vật tinh thể thông thường.

Vì sao shungite gần như chỉ có ở Karelia?

Mỏ shungite lớn và được khai thác thương mại chủ yếu nằm quanh hồ Onega, trong đó Zazhoginskoye là một trong những mỏ lớn nhất thế giới, được đưa vào khai thác từ đầu những năm 1990. Một số nơi khác như Áo, Ấn Độ, CHDC Congo, Kazakhstan cũng ghi nhận vật liệu tương tự, nhưng không phổ biến bằng.

Ứng dụng thực tế

• Trang trí, quà tặng: kim tự tháp, khối vuông, quả cầu, mặt dây chuyền.
• Công nghiệp: làm bột màu đen từ giữa thế kỷ 18, chất độn cho cao su và nhựa, vật liệu trong luyện kim và lọc nước.

Nếu bạn mới bắt đầu tìm hiểu, hãy đọc thêm bài Shungite Elite và Shungite thường để biết cách chọn đúng loại.

Nguồn tham khảo

• Wikipedia — Shungite
• Wikipedia — Mỏ Zazhoginskoye
• Healthline — Shungite: lợi ích được quảng cáo và bằng chứng